NHỮNG TAY POKER CHUYÊN NGHIỆP DẠY BẠN ĐIỀU GÌ VỀ TRADING?

0
1999

 

 

Trong một (hoặc hai) bài viết trước đây, tôi đã có lần gợi ý bạn tìm hiểu về poker, một “trò chơi” có nhiều điểm tương đồng với giao dịch ngoại hối. Do được rất nhiều người thành công và nổi tiếng trong lĩnh vực này khuyên, tôi cũng tìm hiểu về poker và chơi nó. Người Việt và gốc Việt chúng ta khá nổi tiếng trong poker, dù tai tiếng cũng nhiều.

Là một trader, chúng ta có thể học hỏi được nhiều điều từ những người giỏi nhất trong poker, bởi như tôi viết ở trên, hai thế giới này có rất nhiều điểm tương đồng.

Mọi tay poker giỏi đều biết, và hiểu, nếu bạn kiểm soát rủi ro một cách hợp lý và kiên định thực hiện theo chiến thuật của mình, thì có nghĩa là bạn đang KHÔNG đánh bạc, mà chỉ đơn giản là “chơi” với những tỉ lệ/xác suất.

Poker (và trading) trở thành đánh bạc khi người chơi để cảm xúc lấn lướt và kiểm soát, vứt bỏ sự kỷ luật của họ, và không thèm màng đến việc kiểm soát hợp lý số chip (tiền bạc) của họ nữa.

Vậy, ở bài viết này, tôi sẽ chia sẻ với bạn những gì mà ta có thể học hỏi được từ những người chơi poker giỏi, để hiểu hơn và áp dụng tốt hơn vào cái cách mà chúng ta giao dịch ngoại hối và thành công trên con đường đầy gian nan này.

(Bài viết có một số thuật ngữ của Poker, nếu bạn không hiểu thì hãy bớt chút thời gian google nhé)

SUY NGHĨ CHIẾN LƯỢC/CHIẾN THUẬT

Giả sử bạn có một chiến thuật/chiến lược chơi poker tốt, bạn biết rằng bạn cần thực thi theo chiến lược này qua một loạt ván bài, đủ nhiều, để thấy có đúng là nó tốt hay không.

Thật thiển cận nếu bạn bực tức chỉ sau một, hai, ba ván bài thua khi mới bắt đầu cuộc chơi. Một tay poker chuyên nghiệp hiểu rằng gã phải chơi “vài” ván để có được thứ mà gã chờ (bài đẹp). Mọi thứ chỉ đơn giản là số lượng của những ván bài, gã càng chơi lâu và kiên định thực hiện chiến thuật của mình, gã lại càng có nhiều cơ hội để có trên tay một thế bài đẹp và lượng chips (tiền cược) vẫn dồi dào trong tài khoản để đánh lớn.

Có 04 kiểu người chơi poker điển hình, được phân thành hai nhóm : Tight (chơi “chặt”, giống như trong trading là ngồi rình ngó kĩ lưỡng mới vào lệnh) và Loose (chơi thoải mái/thoáng, giống dạng đánh scalping trong trading).

Tight-aggressive: kiểu người chơi chặt chẽ, chủ động và hiếu chiến. Họ chọn chơi những ván bài mạnh (xác suất thắng cao), chơi theo vị trí khi gặp hoàn cảnh thích hợp và chơi hiếu chiến. Họ sẽ Raise, Bet gây áp lực lên đối thủ nhiều hơn là Call và Check.

Loose-aggressive: những người chơi kiểu này sẽ chơi với nhiều loại bài (Hand Range rộng 25% – 30%, PRF cao) và chơi rất chủ động, hiếu chiến.  Họ sẽ thấy Flop khá nhiều và thường họ sẽ Raise lớn như thể họ đang Bluff làm ta không rõ được họ có bài mạnh hay không có. Họ thường thắng những ván bài lớn tuy nhiên lại hay thua trong những ván bài trung bình và thường bị Pot Comitted (bỏ quá nhiều tiền) trong các ván bài yếu. Đây là kiểu chơi mà người mới chơi rất khó đoán biết (Phil Ivey và Tom Dawn là điển hình). Tuy nhiên khi đoán được thì bạn sẽ rất dễ để thắng họ.

Loose-passive: Họ chơi với Hand Range rộng (VPIP:20-40%, PFR thấp) và thường Call, Check thay vì bet. Kể cả họ có được Monster Hand hay không họ vẫn thích lựa chọn check/call thay vì Bet/raise với họ đây là cách chơi an toàn. Những người chơi này rất hay chơi những ván bài yếu và tự đặt họ và những tình huống nhạy cảm, khó quyết định thắng thua. ( Top pair trong khi Flop có khả năng Flush Draw, Straigh Draw).

Tight-passive: Họ sử dụng Starting Hand để chơi. Tuy nhiên lại chơi rất bị động và rất dễ đoán được họ đang có bài mạnh. Nhưng người chơi kiểu này rất ít khi thắng được những ván bài lớn bởi vì đối thủ sẽ Fold khi biết người chơi này nhảy vào Pot.

Bốn dạng này có thể mix (trộn) được với nhau để đánh lừa đối thủ, nhưng về cơ bản chúng ta có những kiểu người chơi như vậy. Mỗi người chơi một phong cách, cũng giống như những nhà giao dịch ngoại hối, người thích đánh nhanh rút nhanh, người thích để vài ngày, người thích để vài tuần, một số rất ít thì để một vài tháng …

Tôi thuộc kiểu Tight-Aggressive trong poker, cũng giống cái cách tôi chọn để giao dịch forex. Tôi chỉ chơi khi trên tay mình là hai lá bài mạnh, bài xấu tôi sẽ bỏ ngay, và một khi có bài đẹp trên tay thì tôi sẽ hiếu chiến (cược lớn, chấp nhận rủi ro khi phải all-in). Và đương nhiên, nếu tôi thua vì bài của đối thủ lại còn đẹp hơn nữa và may mắn hơn nữa, tôi sẽ chấp nhận vì đó là bài toán xác suất, tôi sẽ vẫn kiên trì thực hiện đúng chiến thuật của mình. Ở Forex, tôi chỉ vào lệnh khi nhìn thấy một cơ hội có xác suất lớn, chấp nhận ngồi chờ thật lâu và nhìn những “cơ hội” đi qua, đương nhiên một khi đã vào lệnh thì sẽ là những lệnh có khối lượng lớn. Và lại đương nhiên, nếu đó là một lệnh tự chạm cắt lỗ, tôi chấp nhận và lại tiếp tục chờ đợi một cơ hội khớp đúng với các yếu tố cần có trong chiến thuật của riêng mình rồi mới vào lệnh. Vì tôi hiểu làm sao mà có thể mọi lệnh mình đưa vào thị trường sẽ đều là lệnh thắng mà phải cay cú khi thua?

Như vậy đầu tiên, hãy tìm cho mình một chiến thuật giao dịch phù hợp, và xác nhận bạn là kiểu người giao dịch ấy, bạn sẽ chỉ là kiểu này trong ít nhất sáu tháng, trước khi nghĩ đến việc thay đổi thành kiểu người khác. Chúng ta chẳng thể chiến thắng ở mọi lệnh giao dịch, sẽ có những lệnh thắng và đương nhiên sẽ có những lệnh thua, tuy nhiên hãy thua bé và thắng lớn. Và nếu bạn có một chiến thuật đúng đắn (và phù hợp với tính cách của bạn) thì qua một thời gian đủ lâu, số tiền bạn kiếm được sẽ lớn hơn số tiền bạn thua lỗ.

Hiển nhiên, việc kiên nhẫn chờ đợi và kỷ luật để thực hiện đúng chiến thuật là thứ tối quan trọng ở đây. Người chơi poker và người giao dịch ngoại hối đều cần phải như vậy.

BIẾT KHI NÀO NÊN GIỮ VÀ KHI NÀO NÊN BỎ

Thoát lệnh, là một trong những việc khó nhất trong trading. Vô vàn câu hỏi xuất hiện trong đầu chúng ta vào lúc ấy, ta sợ nó đi xuống, ta lại sợ nó đi lên nữa thì sao, ta sợ thứ tin tức vừa cập nhật, ta sợ … Những tay chơi poker cũng vậy, ai chẳng biết bài đẹp thì nên giữ, nhưng bài đối phương cũng đẹp, vì thế họ mới tăng lượng tiền cược lớn đến vậy chứ … Nên bỏ bài hay theo đây nhỉ?

Bạn còn nhớ tôi khuyên bạn rất nhiều lần là nên “set and forget” (đặt lệnh và mặc-kệ-nó) rồi chứ, nếu là một lệnh thua lỗ thì hãy để thị trường tự cắt, và ngược lại. Vì sao ta lại có thể mặc kệ được khi mà số tiền vào lệnh không hề nhỏ? Là bởi trước khi đặt trạng thái lệnh ấy, ta đã chuẩn bị mọi thứ rất kĩ rồi, từ điểm vào, điểm cắt lỗ, điểm chốt lời đều là những điểm “có logic”. Và ta “set and forget” rồi tắt máy tính cũng là để hạn chế tối đa cảm xúc có thể có khi nhìn giá chạy.

Thị trường luôn dập dình những con sóng nhỏ, lên một tí, xuống một tí, đó là chuyện hiển nhiên và quá đỗi bình thường. Nếu nó đi ngược lại với lệnh của bạn một chút, đừng hoảng sợ và táy máy tự cắt lệnh với suy nghĩ “đỡ được một tí tiền”. Tôi chắc chắn khi đọc câu này, trí não bạn đang đưa bạn về với rất nhiều những lệnh mà ngay sau khi bạn tự cắt bằng tay (trước điểm cắt lỗ), thị trường quay đầu và tăng rất mạnh.

Kỹ năng thực thụ của việc quản lí lệnh, chính là khả năng đọc/hiểu giá và định danh được/nhìn thấy được những dấu hiệu đáng kể/xác suất cao thay đổi trong thị trường, mà từ đó ảnh hưởng đến lệnh giao dịch của bạn. Tôi không nói “set and forget” với ý rằng bạn không-bao-giờ nhìn ngó đến lệnh khi đưa nó vào thị trường, nếu bạn thấy (những) dấu hiệu bất lợi với độ uy tín cao/xác suất lớn đối với lệnh, bạn có thể cắt lỗ/chốt lời trước điểm đặt ban đầu.

Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi, những trường hợp ngoại lệ như trên hiếm khi xảy ra. Và hầu hết thời gian, cách tốt nhất là bạn cứ để thị trường làm phần việc của nó, đấy mới lại là điều khiến bạn kiếm được nhiều tiền nhất.

QUẢN LÝ RỦI RO

Trong poker chuyên nghiệp, việc quản lý chips là một trong những phần quan trọng nhất trong chiến thuật của bạn. Chẳng cần đến những tay chơi chuyên nghiệp, ai cũng biết rằng không nên đặt cược phần lớn/toàn bộ số chips của bạn với những lá bài yếu trên tay, cũng không nên đặt cược ít với những lá bài mạnh mà bạn đang nắm giữ, …

Người giao dịch ngoại hối chuyên nghiệp cũng biết rằng khi thấy một cơ hội với xác suất thắng lớn, lệnh đấy phải được đưa vào thị trường. Giống như tay chơi poker, khi trên tay gã là hai lá bài mạnh như kiểu đôi Át chẳng hạn, gã sẽ theo cược bằng gần như mọi giá. Tương tự với chiều ngược lại, gã bỏ bài ngay khi thấy hai lá trên tay chẳng có mấy cơ hội, cũng như người trader sẽ không giao dịch với những cơ hội không chắc chắn, hoặc thậm chí … “hơi hơi” chắc chắn, hãy chọn lọc, chơi ít nhưng thật sự chất lượng mới chơi.

Có một điểm khác biệt lớn giữa poker và trading, đó là mọi cuộc thi poker chuyên nghiệp sẽ đều có bắt đầu và kết thúc, giao dịch ngoại hối thì không. Chúng ta chính là người quyết định “cuộc chơi” chấm dứt hay chưa, có giao dịch nữa hay không. Điều này lại rất dễ trở thành một vấn đề lớn với người giao dịch bởi nó khiến họ giao dịch quá nhiều, từ đó dẫn đến việc mất tiền nhiều hơn. Và nguy hiểm hơn nữa, nó biến việc trading trở thành một dạng đánh bạc, biến chúng ta thành con bạc khát nước thật sự.

Bạn cần PHẢI biết được khi nào một cơ hội ngon ăn xuất hiện và khi nào thì nó không, và nếu nó đang KHÔNG xuất hiện trên những biểu đồ, hãy tắt máy tính đi và làm việc khác, thậm chí là đi chơi. Nếu bạn cứ ngồi ở đó để “tìm một cơ hội”, thì nhiều khả năng bạn sẽ lao vào một lệnh giao dịch có xác-suất-thắng-thấp, và nó có nghĩa rằng bạn đang mạo hiểm đồng tiền của mình vào một cơ hội ít có khả năng thắng lợi. Vì sao bạn lại phải khổ như thế?

Mục tiêu trong giao dịch ngoại hối hay đánh poker chuyên nghiệp, là việc quản lý vốn để làm sao ta không thua nhiều quá bởi cảm xúc và những lá bài xấu, để khi được cầm trong tay những lá bài mạnh hoặc vào những cơ hội cực tốt, ta có thể tối đa hóa lợi nhuận. Trong poker, bạn cần có những kĩ năng để đánh lừa đối thủ, mà người ta gọi là “bluffing” (kiểu như cược lớn, tăng cược, biểu hiện cảm xúc giả, … mặc dù cầm trong tay những lá bài có nhiều khả năng yếu hơn đối thủ, …), còn trong giao dịch ngoại hối, như rất rất nhiều lần tôi nói với bạn, chúng ta chỉ chiến đấu với chính bản thân mình, thế nên không cần phải diễn trò gì cả, những điều bạn cần làm là kiểm soát chính mình, kiểm soát lòng tham và nỗi sợ hãi …

CẢM XÚC ỔN ĐỊNH

Bất kỳ tay chơi poker chuyên nghiệp nào cũng sẽ đều nói với bạn rằng nếu muốn chiến thắng trong một giải đấu bạn cần có khả năng xử lý các thông tin thật nhanh chóng, và ngay lập tức đưa ra quyết định mà không do dự.

Việc giao dịch forex cũng như thế, bạn không thể nghi ngờ chính bản thân mình và chiến thuật của bạn, khi mà một cơ hội hiện ra trước mắt mà nó khớp với đúng những gì bạn cần, đúng với những gạch đầu dòng cần tích để vào lệnh, bạn cần vào lệnh một cách dứt khoát và nhanh chóng.

Một người chơi poker dễ để cảm xúc lấn át sẽ nhanh chóng mất hết số chips của mình, cũng tương tự với trading, một phút bốc đồng họ sẵn sàng đánh cược với cả tài khoản, bằng một máu ăn thua rất lớn.

Có rất nhiều thứ hay ho mà trader chúng ta có thể học hỏi được từ những người chơi poker chuyên nghiệp, hai lĩnh vực này có nhiều điểm tương đồng và khá đặc thù (rủi ro, xác suất, kỷ luật, …).

Nhiều nhà quản lý quỹ thành công cũng là một người chơi poker chuyên nghiệp, ví dụ như Bill Gross, ông nói về việc để trở thành một nhà đầu tư thành công : “anh phải có một phần là người chơi bài, và một phần là người phân tích”.

Chúc bạn sẽ học hỏi và rèn luyện được nhiều hơn nữa.

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here